Search

शेततळे पहा बांधून

शेततळे पहा बांधून
शेतजमिनींच्या वरील बाजूस पावसाचे वाहून जाणारे पाणी आपत्कालीन परिस्थितीत पिकास उपलब्ध होण्यासाठी किंवा जमिनीतील पाण्याची पातळी वाढविण्यासाठी खोदलेले तळे म्हणजेच शेततळे. जमिनीतील पाण्याची पातळी वाढविण्यासाठी, मत्स्य उत्पादनासाठी, पिण्यासाठी, घरगुती उपयोगासाठी व जनावरांना पाणी पिण्यासाठी शेततळ्याचा उपयोग होऊ शकतो. शेततळे कसे बनवाल ? शेतजमिनीतील मोक्याच्या जागेची निवड करून चारही बाजूने खणावे. शेततळे किमान १ ते १.५ मीटर खोल असावे. या खड्ड्याच्या... Read More

जलसंधारणाचे पर्याय

जलसंधारणाचे पर्याय
कृषिप्रधान देश म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आपल्या भारत देशात आजही शेती निसर्गावरच अवलंबून आहे. बहुतांश भागात शेती पूर्णतः पावसावरच विसंबून  आहे. यामुळेच जेव्हा पाऊस कमी होतो तेव्हा कृषी क्षेत्राला पाण्याच्या कमतरतेचा सामना करावा लागतो. परिणामी याचा प्रभाव अर्थव्यवस्थेवर देखील होतो. दरवर्षी पावसाचे घटते प्रमाण पाहता पाण्याची बचत आणि साठवणूक महत्वाची ठरते. जलसंधारणाचे पर्याय या लेखात आपण अशाच महत्वपूर्ण पर्यायांचा आढावा घेऊया.... Read More

रेशीम अळीचे संगोपन

रेशीम अळीचे संगोपन
भारत हा कृषीप्रधान देश आहे. मात्र असे असले तरी निसर्गसह अनेक गोष्टींवर शेती अवलंबून असल्याने काहीसा अनिश्चित असा हा व्यवसाय आहे. म्हणूनच शेतकरी बांधवांनी शेतीवर आधारित पूरक उद्योग करणे ही काळाची गरज आहे. त्यासाठी रेशमी शेती हा एक चांगला मार्ग आहे. यापैकी महत्वाच्या अशा ‘रेशीम अळीचे संगोपन‘ याबाबत माहिती जाणून घेऊया… रेशीम उद्योग हा शेतीला एक चांगला जोडधंदा असून या... Read More

शेततळे – एक पाऊल प्रगतीकडे

शेततळे – एक पाऊल प्रगतीकडे
शेतजमिनींच्या वरील बाजूस पावसाचे वाहून जाणारे पाणी आपत्कालीन परिस्थितीत पिकास उपलब्ध होण्यासाठी किंवा जमिनीतील पाण्याची पातळी वाढविण्यासाठी खोदलेले तळे म्हणजेच शेततळे. पावसाच्या अनियमितपणामुळे जेव्हा पावसाअभावी पिकास ताण पडतो, अशा वेळी या तळ्यात साठविलेल्या पाण्यामधून एक किंवा दोन पाणी पिकास देऊन उत्पादन वाढण्यास मदत होऊ शकते. शेतात शेततळे करून भूपृष्ठावरून वाहून जाणारे पाणी त्यात साठवून त्याचा पाहिजे तेव्हा उपयोग करता येतो.... Read More

खतांचे अनुदान आता थेट बँकेत येणार… बळीराजा सुखावणार…

खतांचे अनुदान आता थेट बँकेत येणार… बळीराजा सुखावणार…
  कोणत्याही  कामाला जर हातभार लागला तर ते काम अधिक जलद गतीने होते असे म्हणतात. कारण, अशा प्रकारे कामाला लागणारा हातभार हा काम करणाऱ्याचा  उत्साह वाढवतो. त्याला काम अधिक जोमाने करण्यास प्रेरणा देतो. ऊन, वारा, पावसाची तमा न बाळगता अखंड मेहनत घेऊन आपल्यासाठी धान्य पिकविणाऱ्या शेतकऱ्याच्या बाबतीत नेमके असेच होणार आहे. कारण आता केंद्र सरकार शेतकऱ्यांसाठी एक खास योजना घेऊन... Read More

कृषी जागृती सप्ताह विशेष : शेतकरी बाजार योजना

कृषी जागृती सप्ताह विशेष : शेतकरी बाजार योजना
“शेतकऱ्यांनी उत्पादित केलेला माल थेट ग्राहकांना मिळावा व त्यातून शेतकऱ्याच्या मालाला वाजवी भाव मिळून ग्राहकांनाही रास्त दराने अन्नधान्य उपलब्ध व्हावे याकरिता महाराष्ट्र राज्य कृषि पणन मंडळाने शेतकरी व ग्राहक यांच्यातील मध्यास्थांचे उच्चाटन करण्यासाठी राज्यातील सर्व कृषि उत्पन बाजार समित्यांना आर्थिक मदत देऊन बाजार समिती अंतर्गत “शेतकरी बाजार” स्थापन करण्याची योजना सुरु केलेली आहे.” शेतकरी बाजार योजनेमुळे हंगामभर शेतात काम करणाऱ्या... Read More

अशी आहे दुग्ध व्यवसाय उद्योजक विकास योजना

अशी आहे दुग्ध व्यवसाय उद्योजक विकास योजना
केंद्र शासनाची “दुग्ध व्यवसाय उद्योजक विकास योजना’ राबविण्यात येणार आहे. या योजनेमुळे हजारो दुग्ध उत्पादक शेतकऱ्यांना दुग्ध व्यवसायातून प्रगती साधण्यास मदत होणार आहे. शासनाकडून खुल्या वर्गासाठी एकूण खर्चाच्या पंचवीस टक्के, तसेच महिला आणि मागासवर्गीयांसाठी 33.33 टक्के अनुदान मिळणार आहे.  केंद्र सरकारने अकराव्या पंचवार्षिक योजनेत “दुग्ध व्यवसाय उद्योजक विकास योजना’ या योजनेसाठी 250 कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. डेअरी इंटरप्रिनिअरशिप डेव्हलपमेंट... Read More

फलोत्पादन अभियान

फलोत्पादन अभियान
फलोत्पादन विभागाकडून शेतकऱ्यांना फळबाग लागवडीसाठी ५० टक्के रक्कम अनुदान म्हणून देण्यात येते, त्यासाठी शेतकऱ्याला पहिल्या वर्षीचा हप्ता ५० टक्के, दुसऱ्या वर्षी ३० टक्के आणि तिसऱ्या वर्षी २० टक्के रक्कम अनुदान मिळते. दुसऱ्या वर्षीचे अनुदान मिळण्यासाठी बागेतील ७५ टक्के झाडे जिवंत असली पाहिजेत. तिसऱ्या वर्षीच्या अनुदानासाठी ९० टक्के झाडे बागेत सुस्थितीत असली पाहिजे. अनुदान मिळण्यासाठी बागेचे क्षेत्र ०.२० आरपासून चार हेक्टवरपर्यंत... Read More

टंचाईमुक्त महाराष्ट्रासाठी ‘जलयुक्त शिवार’ अभियान

टंचाईमुक्त महाराष्ट्रासाठी ‘जलयुक्त शिवार’ अभियान
राज्याच्या काही भागात दर दोन वर्षांनी या-ना-त्या कारणांनी निर्माण होणाऱ्या टंचाईवर मात करण्यासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी ‘जलयुक्त शिवार’ अभियान ही नवी योजना राबविण्याचा निर्णय घेतला आहे. या नाविण्यपूर्ण योजनेनुसार जलसंधारणांतर्गत सर्वसमावेशक उपाययोजनाद्वारे एकात्मिक पद्धतीने शाश्वत शेतीसाठी पाणी आणि पिण्याचे पाणी उपलब्ध करुन देण्यास प्राधान्य दिले आहे. या योजनेद्वारे 2019 पर्यंत संपूर्ण महाराष्ट्र टंचाईमुक्त करण्याचा केलेला निर्धार खऱ्या अर्थाने क्रांतिकारीच…... Read More

कृषी जागृती सप्ताहासात विवीध योजनांची घोषणा होणार शेतक-यांना केवळ १२ रुपयात जीवन विमा देण्याचा मनोदय

कृषी जागृती सप्ताहासात विवीध योजनांची घोषणा होणार  शेतक-यांना केवळ १२ रुपयात जीवन विमा देण्याचा मनोदय
महाराष्ट्रातील हरित क्रांतीचे जनक म्हणून माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांना ओळखले जाते. महाराष्ट्रात सद्यस्थितीत कृषि क्षेत्रात जी प्रगती झाली आहे, त्यामागे वसंतराव नाईक यांची दूरदृष्टी कारणीभूत ठरली आहे असे म्हटले तरी वावगे ठरू नये. १ जुलै  हा त्यांचा वाढदिवस. हा दिवस महाराष्ट्रात कृषी दिन म्हणून साजरा केला जातो. यंदा मुख्यमंत्री श्री. देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली कार्यरत असलेल्या सरकारने  १ ते... Read More