Search

गुळ निर्मिती

गुळ निर्मिती
गुळ आणि भारतीय खाद्यपदार्थ यांचे एक वेगळे नाते आहे. विविध पदार्थांमध्ये गोडवा आणण्याचे काम करणाऱ्या गुळामध्ये अनेक औषधी गुणधर्म आहेत. वैज्ञानिक मान्यतेनुसार गोड खाल्याने शरीरातील रक्तसंचार वाढतो. उर्जा मिळते. सर्दी, कफ या आजारांमध्ये गुळ लाभदायक आहे. गुळ तयार करण्याची एक पद्धत आहे एक तंत्रज्ञान आहे. सुधारित तंत्रज्ञानाने गुळ निर्मिती कशी करावी हे जाणून घेऊया. ऊसाचे पिक परिपक्व होण्यासाठी साधारण एक... Read More

हिरव्या चाऱ्यासाठीचे वरदान – हायड्रोपोनिक्स तंत्रज्ञान

हिरव्या चाऱ्यासाठीचे वरदान – हायड्रोपोनिक्स तंत्रज्ञान
बदलते हवामान आणि पाण्याची कमतरता यामुळे जनावरांना १२ महिने दर्जेदार चारा उपलब्ध करून देणे हि समस्या ठरू लागली आहे. पण आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब केल्यास या समस्येवर तोडगा निघू शकतो.  हायड्रोपोनिक्स तंत्रज्ञानामुळे हे शक्य आहे. पारंपारिक पद्धतीपेक्षा या तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने कमी वेळेत सकस चारा उपलब्ध होऊ शकतो. मुळात या तंत्रज्ञानाने चारा तयार केल्यास खर्च आणि वेळ दोन्ही गोष्टी नियंत्रणात राहतात. हायड्रोपोनिक्स... Read More

शेततळे पहा बांधून

शेततळे पहा बांधून
शेतजमिनींच्या वरील बाजूस पावसाचे वाहून जाणारे पाणी आपत्कालीन परिस्थितीत पिकास उपलब्ध होण्यासाठी किंवा जमिनीतील पाण्याची पातळी वाढविण्यासाठी खोदलेले तळे म्हणजेच शेततळे. जमिनीतील पाण्याची पातळी वाढविण्यासाठी, मत्स्य उत्पादनासाठी, पिण्यासाठी, घरगुती उपयोगासाठी व जनावरांना पाणी पिण्यासाठी शेततळ्याचा उपयोग होऊ शकतो. शेततळे कसे बनवाल ? शेतजमिनीतील मोक्याच्या जागेची निवड करून चारही बाजूने खणावे. शेततळे किमान १ ते १.५ मीटर खोल असावे. या खड्ड्याच्या... Read More

भेंडी लागवड

भेंडी लागवड
भेंडी हे भाजीपाला पीक मूळचे दक्षिण आफ्रिकेतील किंवा आशिया खंडातील मानले जाते. भेंडीची लागवड वर्षभर केली जाऊ शकते. अधिक उत्पादनासाठी खरीप व उन्हाळी हंगामात भेंडीची लागवड करणे फायद्याचे ठरते. भेंडीमध्ये विविध जीवनसत्वे, लोह तसेच खनिजे मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असतात. भेंडीच्या झाडाचा वापर कागद तयार करण्यासाठी केला जातो. या अशा विविध कारणांमुळे मागणी असलेल्या भेंडीची लागवड करणे शेतकरी बांधवांसाठी फायद्याचे ठरू... Read More

मेथी लागवड

मेथी लागवड
मेथीमध्ये असलेल्या विविध गुणधर्मांमुळे मेथी ला शहरी भागात चांगली मागणी आहे. हे पाहता शहरालगतच्या भागात मेथीची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. मेथीची पाने आणि देठ भाजीसाठी तर बियांचा वापर मसाल्यामध्ये आणि लोणच्यात जास्त प्रमाणात केला जातो. मेथीमध्ये ‘अ’, ‘ब’ आणि ‘क’ जीवनसत्वे तसेच प्रथिने, मॅग्नेशियम, फॉस्फरस, पोटॅशियम, लोह पुरेशा प्रमाणात असतात. मेथीमध्ये विविध औषधी गुणधर्म आहेत. मेथी हि पाचक असून... Read More

अझोला पशुखाद्य उत्पादन

अझोला पशुखाद्य उत्पादन
अझोला जलशैवालासारखे दिसणारे तरंगते फर्न आहे. जनावरांना सुलभतेने पचणारे उच्च प्रथिने आणि निम्न लीनिन कंटेंटयुक्त अझोला घन आहारात मिसळून किंवा नुसतेच जनावरांना देता येते. तसेच पोल्ट्री, शेळ्या-मेंढ्या, डुकरे आणि ससे यांनाही देता येते. अत्यंत सोपे, अल्पखर्चिक व किफायतशीर असे अझोला उत्पादन शेतीस पूरक जोडधंदा म्हणूनदेखील उपयुक्त ठरू शकते. अशा या बहुगुणी पशुखाद्याबद्दल जाणून घेऊ. अझोलामधील पोषक घटक प्रथिने: 25 ते... Read More

शीतगृह अनुदान योजना

शीतगृह अनुदान योजना
भारतीय कृषी क्षेत्राचा विचार केल्यास भाजीपाला आणि फळ उत्पादनात महाराष्ट्राचा महत्वाचा वाटा आहे. पण योग्य नियोजनाअभावी साधारण ३० ते ३५% उत्पादन वाया जाते. कारण कापणी नंतर फळे किंवा भाज्यांची योग्य साठवणी होत नाही, याचा परिणाम परिवहनादरम्यान शेतमालाचे नुकसान होते. परिणामी शेतमालास चांगला भाव मिळत नाही. शेतात अविरत मेहनत घेणाऱ्या शेतकऱ्यास नुकसान सहन करावे लागते. जर शेतकऱ्यांना शीत गृहाची व्यवस्था उपलब्ध... Read More

पीक संजीवकांचे नियोजन आणि फायदे   

पीक संजीवकांचे नियोजन आणि फायदे   
पीक वाढ संजीवकांना वनस्पती बाह्य संप्रेरक म्हणून देखील ओळखले जाते. वनस्पतींची वाढ नियमन करण्यासाठी तसेच कृषी उत्पादन सुनिश्चित करण्यासाठी पीक संजीवक वापरणे आवश्यक आहे.पीक संजीवकांचे नियोजन आणि फायदे या लेखात आपण अशाच विविध पैलूंवर प्रकाशझोत टाकणार आहोत. विविध पिके आणि पीक संजीवकांचे नियोजन : काकडीवर्गीय पिके : काकडीवर्गीय पिकांमध्ये फळधारणेसाठी मादी फुलापासून फळे मिळतात म्हणून नर फुलांचे प्रमाण व वाढ... Read More

सुपारी लागवड

सुपारी लागवड
प्राचीन काळापासून सुपारीचा वापर विविध धार्मिक कामांमध्ये केला जातो. तसेच भारतात खाण्यासाठी देखील सुपारीचा अधिक प्रमाणात वापर केला जातो. सुपारीला उष्ण व दमट हवा लागते. शिवाय समुद्रकिनार्यापासून फार लांब अंतरावर ती होत नाहीं. डोंगरी बागाइती जमीनींत सुपारी लागवड करतात व तिच्या पद्धती भिन्न भिन्न आहेत.   सुपारीमध्ये प्रामुख्याने दोन जाती आहेत पांढरी सुपारी आणि लाल सुपारी. १) पांढऱ्या सुपारीच्या जाती:— गोवी; मंगळुरी;... Read More

गवती चहा लागवड

गवती चहा लागवड
गवती चहाची लागवड पाण्याची उपलब्धता असल्यास केव्हाही करता येते. याच्या तेलात 55 ते 85 टक्के सिट्रॉल मिळते. सिट्रॉलचा उपयोग सुगंधित साबण, सौंदर्यप्रसाधनांची निर्मिती, सुगंधी तेलनिर्मितीमध्ये होतो. हे बहुवार्षिक गवत असून, ते दोन मीटरपर्यंत उंच वाढते. त्याला भरपूर फुटवे येतात. पाने केसाळ असून 80 ते 125 सें.मी. लांब असतात. पानांना लिंबासारखा वास येतो. फुलांचा दांडा 25 ते 35 सें.मी. लांब असतो.... Read More