Search

खरिप मका लागवड

खरिप  मका लागवड
तृणधान्य पिकांच्या उत्पादमध्ये गहू व भात पिकानंतर जगात मक्याचा तिसरा क्रमांक लागतो. सर्व तृणधान्य पिकात सश्लेषण क्रिया असलेले मका हे पीक निरनिराळ्या हवामानाशी जलद समरस होऊन त्यात जास्त उत्पादन क्षमता आढळते. मका हे उष्ण, समशीतोष्ण आणि थंड हवामानाशी समरस होणारे पीक आहे; मात्र पीकवाढीच्या कोणत्याही अवस्थेत धुके आल्यास ते या पिकास मानवत नाही या पिकाच्या योग्य वाढीसाठी २५ ते ३०... Read More

कोथिंबीर लागवड

कोथिंबीर लागवड
पालेभाज्या लागवड या लेखाच्या मागील भागांमध्ये आपण पालक तसेच मेथी लागवड याबाबत माहिती जाणून घेतली. याभागात आपण कोथिंबीर लागवड कशी करावी हे जाणून घेऊया. कोथिंबिरीचा वापर भारतीय अन्नपदार्थांमध्ये नेहमीच केला जातो. हिरवागार ताजा कोथिंबीर कोणत्याही पदार्थावर पडला कि तो पदार्थ दिसायला आकर्षक दिसू लागतोच, पण कोथिंबीर तो पदार्थ अधिक स्वादिष्ट करतो. विविध भाज्या, भाताचे विविध प्रकार, सॅलड, चटणी, करी, सूप... Read More

मेथी लागवड

मेथी लागवड
मेथीमध्ये असलेल्या विविध गुणधर्मांमुळे मेथी ला शहरी भागात चांगली मागणी आहे. हे पाहता शहरालगतच्या भागात मेथीची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. मेथीची पाने आणि देठ भाजीसाठी तर बियांचा वापर मसाल्यामध्ये आणि लोणच्यात जास्त प्रमाणात केला जातो. मेथीमध्ये ‘अ’, ‘ब’ आणि ‘क’ जीवनसत्वे तसेच प्रथिने, मॅग्नेशियम, फॉस्फरस, पोटॅशियम, लोह पुरेशा प्रमाणात असतात. मेथीमध्ये विविध औषधी गुणधर्म आहेत. मेथी हि पाचक असून... Read More

अझोला पशुखाद्य उत्पादन

अझोला पशुखाद्य उत्पादन
अझोला जलशैवालासारखे दिसणारे तरंगते फर्न आहे. जनावरांना सुलभतेने पचणारे उच्च प्रथिने आणि निम्न लीनिन कंटेंटयुक्त अझोला घन आहारात मिसळून किंवा नुसतेच जनावरांना देता येते. तसेच पोल्ट्री, शेळ्या-मेंढ्या, डुकरे आणि ससे यांनाही देता येते. अत्यंत सोपे, अल्पखर्चिक व किफायतशीर असे अझोला उत्पादन शेतीस पूरक जोडधंदा म्हणूनदेखील उपयुक्त ठरू शकते. अशा या बहुगुणी पशुखाद्याबद्दल जाणून घेऊ. अझोलामधील पोषक घटक प्रथिने: 25 ते... Read More

शीतगृह अनुदान योजना

शीतगृह अनुदान योजना
भारतीय कृषी क्षेत्राचा विचार केल्यास भाजीपाला आणि फळ उत्पादनात महाराष्ट्राचा महत्वाचा वाटा आहे. पण योग्य नियोजनाअभावी साधारण ३० ते ३५% उत्पादन वाया जाते. कारण कापणी नंतर फळे किंवा भाज्यांची योग्य साठवणी होत नाही, याचा परिणाम परिवहनादरम्यान शेतमालाचे नुकसान होते. परिणामी शेतमालास चांगला भाव मिळत नाही. शेतात अविरत मेहनत घेणाऱ्या शेतकऱ्यास नुकसान सहन करावे लागते. जर शेतकऱ्यांना शीत गृहाची व्यवस्था उपलब्ध... Read More

पीक संजीवकांचे नियोजन आणि फायदे   

पीक संजीवकांचे नियोजन आणि फायदे   
पीक वाढ संजीवकांना वनस्पती बाह्य संप्रेरक म्हणून देखील ओळखले जाते. वनस्पतींची वाढ नियमन करण्यासाठी तसेच कृषी उत्पादन सुनिश्चित करण्यासाठी पीक संजीवक वापरणे आवश्यक आहे.पीक संजीवकांचे नियोजन आणि फायदे या लेखात आपण अशाच विविध पैलूंवर प्रकाशझोत टाकणार आहोत. विविध पिके आणि पीक संजीवकांचे नियोजन : काकडीवर्गीय पिके : काकडीवर्गीय पिकांमध्ये फळधारणेसाठी मादी फुलापासून फळे मिळतात म्हणून नर फुलांचे प्रमाण व वाढ... Read More

सुपारी लागवड

सुपारी लागवड
प्राचीन काळापासून सुपारीचा वापर विविध धार्मिक कामांमध्ये केला जातो. तसेच भारतात खाण्यासाठी देखील सुपारीचा अधिक प्रमाणात वापर केला जातो. सुपारीला उष्ण व दमट हवा लागते. शिवाय समुद्रकिनार्यापासून फार लांब अंतरावर ती होत नाहीं. डोंगरी बागाइती जमीनींत सुपारी लागवड करतात व तिच्या पद्धती भिन्न भिन्न आहेत.   सुपारीमध्ये प्रामुख्याने दोन जाती आहेत पांढरी सुपारी आणि लाल सुपारी. १) पांढऱ्या सुपारीच्या जाती:— गोवी; मंगळुरी;... Read More

गवती चहा लागवड

गवती चहा लागवड
गवती चहाची लागवड पाण्याची उपलब्धता असल्यास केव्हाही करता येते. याच्या तेलात 55 ते 85 टक्के सिट्रॉल मिळते. सिट्रॉलचा उपयोग सुगंधित साबण, सौंदर्यप्रसाधनांची निर्मिती, सुगंधी तेलनिर्मितीमध्ये होतो. हे बहुवार्षिक गवत असून, ते दोन मीटरपर्यंत उंच वाढते. त्याला भरपूर फुटवे येतात. पाने केसाळ असून 80 ते 125 सें.मी. लांब असतात. पानांना लिंबासारखा वास येतो. फुलांचा दांडा 25 ते 35 सें.मी. लांब असतो.... Read More

स्लरी व्यवस्थापन

स्लरी व्यवस्थापन
कोणत्याही पिकाला स्लरी पद्धत खूप फायदेशीर ठरू शकते. परंतु त्याचा वापर हवा त्या प्रमाणात शेतकऱ्यांकडून केला जात नाही कारण तयार स्लरी मिळत नाही ती बनवावी लागते. स्लरी व्यवस्थापन या लेखात आपण स्लरी ची निर्मिती कशी करावी याबरोबरच स्लरी चे प्रकार आणि त्यांचा वापर याबाबत सविस्तर माहिती घेणार आहोत. स्लरी वापराचे फायदे :  स्लरी शेतात वापरल्याने जमिनीमधील सूक्ष्म जिवाणू अॅक्टीव्ह होतात कारण... Read More

अननस काढणी पश्चात तंत्रज्ञान

अननस काढणी पश्चात तंत्रज्ञान
अननस या फळाची लागवड करताना आपण व्यवस्थापन कसे करावे याबाबत माहिती आपण ‘अननस लागवड‘ या लेखात जाणून घेतले. ‘अननस काढणी पश्चात तंत्रज्ञान‘ या लेखात आपण काढणी पूर्व आणि काढणी पश्चात महत्वाच्या पैलूंवर प्रकाशझोत टाकूया. सिंचन : अननस हे पीक पावसाच्या पाण्यावर चांगले होऊ शकते. मात्र ज्या भागात पाऊस कमी असेल अशा ठिकाणी अतिरिक्त पाणी व्यवस्थापन करताना सिंचन करणे फायदेशीर ठरू... Read More