Search

हिरव्या चाऱ्यासाठीचे वरदान – हायड्रोपोनिक्स तंत्रज्ञान

हिरव्या चाऱ्यासाठीचे वरदान – हायड्रोपोनिक्स तंत्रज्ञान
बदलते हवामान आणि पाण्याची कमतरता यामुळे जनावरांना १२ महिने दर्जेदार चारा उपलब्ध करून देणे हि समस्या ठरू लागली आहे. पण आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब केल्यास या समस्येवर तोडगा निघू शकतो.  हायड्रोपोनिक्स तंत्रज्ञानामुळे हे शक्य आहे. पारंपारिक पद्धतीपेक्षा या तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने कमी वेळेत सकस चारा उपलब्ध होऊ शकतो. मुळात या तंत्रज्ञानाने चारा तयार केल्यास खर्च आणि वेळ दोन्ही गोष्टी नियंत्रणात राहतात. हायड्रोपोनिक्स... Read More

व्हर्टीकल फार्मिंग भविष्यासाठी आवश्यक

व्हर्टीकल फार्मिंग भविष्यासाठी आवश्यक
वाढत्या लोकसंख्येमुळे, शहरीकरणामुळे, ग्रामिण भागात जमिनीची मोठ्या प्रमाणात विभागणी झाल्यामुळे उत्पादकता कमी झाली आणि याचा अभाव शेतक-यांच्या उत्पादनावर होतोय. उपलब्ध जागेत तयार करायचा असल्यास व्हर्टीकल फार्मिंग हे वरदानच ठरेल. व्हर्टीकल फार्मिंग म्हणजेच उभ्या मांडण्यांमध्ये किंवा शेल्फमध्ये विविधप्रकारचे ट्रे व कुंड्या वापरुन त्यात सुपिक माती अथवा इतर माध्यमे वापरुन(कोकोपिट, व्हर्मीक्लाइत, राईसब्रान, हायड्रोप्रनिक्स वगैरे) वापरुन त्यात सुर्यप्रकाश किंवा कृत्रिम प्रकाश, वायु, पाणी,... Read More

शेततळे पहा बांधून

शेततळे पहा बांधून
शेतजमिनींच्या वरील बाजूस पावसाचे वाहून जाणारे पाणी आपत्कालीन परिस्थितीत पिकास उपलब्ध होण्यासाठी किंवा जमिनीतील पाण्याची पातळी वाढविण्यासाठी खोदलेले तळे म्हणजेच शेततळे. जमिनीतील पाण्याची पातळी वाढविण्यासाठी, मत्स्य उत्पादनासाठी, पिण्यासाठी, घरगुती उपयोगासाठी व जनावरांना पाणी पिण्यासाठी शेततळ्याचा उपयोग होऊ शकतो. शेततळे कसे बनवाल ? शेतजमिनीतील मोक्याच्या जागेची निवड करून चारही बाजूने खणावे. शेततळे किमान १ ते १.५ मीटर खोल असावे. या खड्ड्याच्या... Read More

खरिपातील ज्वारी लागवड

खरिपातील ज्वारी लागवड
मॉन्सून अंदमानात दाखल झालाय, आणि त्याच्या पुढील वाटचालीसाठी अनुकूल वातावरण आहे. कृषी क्षेत्रासाठी हि निश्चित आनंदाची आणि दिलासादायी बातमी आहे. शेतकरी बांधवांनी आता शेतातील कामाला सुरुवात केलीय. कोणते पीक घ्यायचे याची निश्चिती झालीय.  खरिपातील ज्वारी लागवड करताना नियोजन कसे करावे हे जाणून घेऊया. ज्वारी हे खरिपातील महत्त्वाचे जिरायती पीक आहे,  हे पिक योग्यप्रकारे घेतले गेले तर धान्य उपलब्धतेसोबतच जनावरांसाठी वैरणही... Read More

भेंडी लागवड

भेंडी लागवड
भेंडी हे भाजीपाला पीक मूळचे दक्षिण आफ्रिकेतील किंवा आशिया खंडातील मानले जाते. भेंडीची लागवड वर्षभर केली जाऊ शकते. अधिक उत्पादनासाठी खरीप व उन्हाळी हंगामात भेंडीची लागवड करणे फायद्याचे ठरते. भेंडीमध्ये विविध जीवनसत्वे, लोह तसेच खनिजे मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असतात. भेंडीच्या झाडाचा वापर कागद तयार करण्यासाठी केला जातो. या अशा विविध कारणांमुळे मागणी असलेल्या भेंडीची लागवड करणे शेतकरी बांधवांसाठी फायद्याचे ठरू... Read More

मेथी लागवड

मेथी लागवड
मेथीमध्ये असलेल्या विविध गुणधर्मांमुळे मेथी ला शहरी भागात चांगली मागणी आहे. हे पाहता शहरालगतच्या भागात मेथीची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. मेथीची पाने आणि देठ भाजीसाठी तर बियांचा वापर मसाल्यामध्ये आणि लोणच्यात जास्त प्रमाणात केला जातो. मेथीमध्ये ‘अ’, ‘ब’ आणि ‘क’ जीवनसत्वे तसेच प्रथिने, मॅग्नेशियम, फॉस्फरस, पोटॅशियम, लोह पुरेशा प्रमाणात असतात. मेथीमध्ये विविध औषधी गुणधर्म आहेत. मेथी हि पाचक असून... Read More

पालक लागवड

पालक लागवड
पालकाचे मुळस्थान भारत समजले जाते. पालक भारतीय खाद्यसंकसृतीचा एक भाग म्हणून ओळखले जाते. पालकपासून  भाजी, आमटी, सूप, भजी अशी विविध पक्वान्ने तयार केली जातात. पालक मध्ये ‘अ’ आणि ‘क’ जीवनसत्व भरपूर प्रमाणात असतात. याशिवाय लोह, कॅल्शिअम, पोटॅशियम, सल्फर, पिष्टमय पदार्थ तसेच प्रथिने यांचा दर्जेदार संगम असतो. यामुळेच पालक या वनस्पतीला बाजारात चांगली मागणी आहे. हे पाहता ‘पालक लागवड’ कशी करावी... Read More

जलसंधारणाचे पर्याय

जलसंधारणाचे पर्याय
कृषिप्रधान देश म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आपल्या भारत देशात आजही शेती निसर्गावरच अवलंबून आहे. बहुतांश भागात शेती पूर्णतः पावसावरच विसंबून  आहे. यामुळेच जेव्हा पाऊस कमी होतो तेव्हा कृषी क्षेत्राला पाण्याच्या कमतरतेचा सामना करावा लागतो. परिणामी याचा प्रभाव अर्थव्यवस्थेवर देखील होतो. दरवर्षी पावसाचे घटते प्रमाण पाहता पाण्याची बचत आणि साठवणूक महत्वाची ठरते. जलसंधारणाचे पर्याय या लेखात आपण अशाच महत्वपूर्ण पर्यायांचा आढावा घेऊया.... Read More

आधुनिक तंत्रज्ञानाने पाणी व्यवस्थापन

आधुनिक तंत्रज्ञानाने पाणी व्यवस्थापन
मागील  वर्षात झालेल्या पावसामुळे कृषी क्षेत्रात समाधानाचे  वातावरण होते. कारण याआधी सलग दोन वर्षे कृषी क्षेत्राला दुष्काळाचा सामना करावा लागला होता. पाऊस चांगला झाला मात्र काही ठिकाणी पुर आला. पाण्याची उपलब्धता पुढील काही महिन्यांसाठी फायद्याची ठरली पण प्रत्येकवेळी असे होऊ शकत नाही. यामुळेच पाण्याची वाढती मागणी लक्षात घेता पाण्याचे योग्य नियोजन होणे अत्यंत आवश्यक आहे. भविष्यात आधुनिक तंत्रज्ञानाने पाणी व्यवस्थापन... Read More

अझोला पशुखाद्य उत्पादन

अझोला पशुखाद्य उत्पादन
अझोला जलशैवालासारखे दिसणारे तरंगते फर्न आहे. जनावरांना सुलभतेने पचणारे उच्च प्रथिने आणि निम्न लीनिन कंटेंटयुक्त अझोला घन आहारात मिसळून किंवा नुसतेच जनावरांना देता येते. तसेच पोल्ट्री, शेळ्या-मेंढ्या, डुकरे आणि ससे यांनाही देता येते. अत्यंत सोपे, अल्पखर्चिक व किफायतशीर असे अझोला उत्पादन शेतीस पूरक जोडधंदा म्हणूनदेखील उपयुक्त ठरू शकते. अशा या बहुगुणी पशुखाद्याबद्दल जाणून घेऊ. अझोलामधील पोषक घटक प्रथिने: 25 ते... Read More